Euro Renoma - to Twój prestiż i wyróżnienie. Europejski Rejestr Renomowanych przedsiębiorstw, firm, instytucji, urzędów, banków, placówek oświatowych, służby zdrowia, instytucji publicznych i organizacji.
certyfikat eurorenoma

Ostatnio

dołączyli

F H U AMJM - Andrzej Żelazko - Klimatyzacja Mobilna - Żelazko Auto-Serwis działający w branży Transport, dołączył do programu Euro Renoma i otrzymał certyfikat o nr.: ANC 14723

przeczytaj więcej

IM Iwańscy działający w branży Budownictwo, dołączył do programu Euro Renoma i otrzymał certyfikat o nr.: ANC 14714

przeczytaj więcej

Firma Usługowo - Budowlana FIL - BUD - Zbigniew Ziarkowski działający w branży Budownictwo, dołączył do programu Euro Renoma i otrzymał certyfikat o nr.: ANC 14713

przeczytaj więcej

Napisz

do nas






W celu weryfikacji nadawcy prosimy o przepisanie poniższego kodu w puste miejsce i zaakceptowanie go przyciskiem Wyślij.

 

Close

Gmina Warlubie Wójt Krzysztof Michalak

Certyfikat:

ANC 14313

ważny do: 18 Październik 2017 r.

branża: Samorządy terytorialne

województwo: kujawsko-pomorskie

data wpisu do rejestru: 18 października 2013

miejscowość: Warlubie

kod: 86-160

ulica: Dworcowa 15

telefon: 523326040

www: warlubie.pl

NIP: 5591005054

REGON: 092351080

e-mail: gmina@warlubie.pl


Pokaż certyfikat


Opis działalności firmy:

 

 

Gmina Warlubie 

 

 

Gmina Warlubie położona jest w północnej części województwa kujawsko-pomorskiego w powiecie świeckim. Siedzibą gminy jest wieś Warlubie. W skład gminy wchodzi 35 miejscowości zlokalizowanych w 9 sołectwach.


Zgodnie ze Strategią Rozwoju Gminy Warlubie 2020+ Warlubie to gmina atrakcyjna pod względem agroturystyki i rolnictwa, o dużych walorach przyrodniczych, rekreacyjnych, stwarzająca przyjazne warunki do inwestowania, dbająca o rozwój infrastruktury technicznej.



Podstawowe dane o gminie Warlubie według stanu na 2002 r. przedstawiają się następująco:


Powierzchnia gminy ogółem - 20097 ha
Liczba mieszkańców ogółem - 6590 osób

Siedzibę gminy zamieszkuje

cztery największe miejscowości skupiają

-

2112 osób

32 % ogółu ludności gminy

60% ogółu ludności gmin

 
Liczba sołectw - 9
Liczba miejscowości wiejskich - 31
Gęstość zaludnienia ogółem - 33 os./km2
Gęstość zaludnienia na obszarach bezleśnych - 77 os./km2
 
Użytki rolne ogółem - 6926 ha - 34,5% % pow. ogólnej gminy

w tym grunty orne ogółem

użytki zielone ogółem

lasy i grunty orne ogółem

-

5562 ha - 80,3 % powierzchni ogólnej użytków rolnych

1330 ha - 19,2% powierzchni ogólnej użytków rolnych

11509 ha - 57,3 % powierzchni ogólnej gminy

      

        Gmina Warlubie leży w lewym brzegu Wisły, a ponad połowa jej obszaru to kompleksy leśne przylegające do Borów Tucholskich. Na obszarze gminy występują: Wdecki Park Krajobrazowy oraz Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego - część północna, rezerwaty przyrody: „Osiny", „Kuźnica" oraz „Jezioro Łyse".


Wielkoprzestrzenne formy ochrony:

  • rezerwat "Kuźnica",

  • rezerwat "Osiny",

  • projektowany Rezerwat Biosfery Bory Tucholskie,

  • Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego,

  • Wdecki Park Krajobrazowy,

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodni Borów Tucholskich,

  • Zespół przyrodniczo-krajobrazowy "Dolina rzeki Sobińska Struga",

  • Leśny Kompleks Promocyjny "Bory Tucholskie".


        Główne funkcje gminy to: rolnictwo i leśnictwo z uzupełniającą funkcją usługowo-produkcyjną oraz rozwijającą się funkcją turystyczną. Podstawową funkcją gminy jest produkcja rolna. Rolniczy charakter gminy, brak większych zakładów przemysłowych, sprawia, że miłośnicy przyrody mogą tu znaleźć wiele ciekawych miejsc. Dużą atrakcję stanowią tutejsze jeziora, szczególnie Rybno i Radodzierz. Osoby chętnie wypoczywające nad wodą oraz wędkarze i miłośnicy sportów wodnych mogą korzystać z uroków jezior Mątasek i Rumacz.

        Podstawowe funkcje siedziby gminy: administracyjna mieszkaniowa i usługowo-produkcyjna.

 

 

 

Herb, flaga i pieczęcie Gminy Warlubie


       Na sesji Rady Gminy Warlubie w dniu 29 listopada 2005 r. podjęto uchwałę o ustanowieniu herbu, flagi i pieczęci Gminy. Wcześniej projekt uchwały w tej sprawie zyskał pozytywną opinię Komisji heraldycznej działającej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.

       Symbolika herbu akcentuje najważniejsze składniki tradycji gminnej:

-  w polu tarczy niebieskiej centralnie umieszczona złota waza symbolizuje bogate, prehistoryczne osadnictwo,

-  złote berło po prawej stronie heraldycznej – lokalny kult Najświętszej Maryi Panny,

-  złoty pastorał po lewej stronie heraldycznej – tradycję własnościowego związku z biskupami włocławskimi.

Flaga Gminy Warlubie ma postać płata koloru niebieskiego, na którym pośrodku umieszczone są złote symbole herbu.

Pieczęcie Gminy Warlubie:

- pieczęć Gminy Warlubie ma kształt okrągły z majuskulnym napisem GMINA WARLUBIE, w polu pieczęci znajduje się godło herbu gminy Warlubie,

- pieczęć Urzędu Gminy ma kształt okrągły z majuskulnym napisem URZĄD GMINY W WARLUBIU, w polu pieczęci znajduje się godło herbu gminy Warlubie,

- pieczęć Wójta Gminy Warlubie ma kształt okrągły z majuskulnym napisem WÓJT GMINY WARLUBIE, w polu pieczęci znajduje się godło herbu gminy Warlubie,

- pieczęć Rady Gminy Warlubie ma kształt okrągły z napisem otokowym RADA GMINY WARLUBIE, w polu pieczęci znajduje się godło herbu gminy Warlubie.

 

 1. Podstawa prawna

Podstawę prawną stanowią następujące akty prawne:

- ustawa o odznakach i mundurach z 21 grudnia 1978 r. (Dz.U. z 1978 r. Nr 31, poz. 130,z późn.zm.);

- ustawa o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. (Dz.U.  z 2001 r. Nr 142, poz.1591,z późn.zm.)

- rozporządzenie Rady Ministrów z 27 lipca 1999 r. w sprawie Komisji Heraldycznej (Dz.U.Nr 70, poz. 779).

Art. 3 ust. 1 ustawy z 21 XII 1978 z wprowadzonymi zmianami przez ustawę z 29 XII 1998 zezwala jednostkom samorządu terytorialnego a taką jednostką jest gmina ustanawiać w drodze uchwały własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole. Na I Kolokwium Heraldycznym w Krakowie (8 X 1999 r.) przyjęto, że flagi gminne powinny być flagami urzędowymi (z godłem herbu gminy). Gminy mają też prawo do ustanowienia i używania sztandarów, łańcuchów (wójta i przewodniczącego rady), ewentualnie w to miejsce innych symboli, np. pierścieni.

 

2.   Zasady heraldyczne.

          Opracowując projekt herbu gminy należało pamiętać, że ma on odpowiadać wymogom współczesnej sztuki heraldycznej, a jego ikonografia wyprowadzona ze wzorców historycznych powinna cechować się współczesną stylizacją.  Na wspomnianym I Krakowskim Kolokwium Heraldycznym uznano, że jeżeli ośrodkiem administracyjnym gminy jest miasto (lub dawne miasto) posiadające herb historyczny, to powinien być on herbem gminy współczesnej. Herb gminy nie mógł być dziełem przypadkowym, dlatego należało szukać przy jego projektowaniu zasadnych przesłanek. Niestety, nie są znane żadne pieczęcie wiejskie Warlubia czy też innych wsi leżących na terenie tej gminy (zob. O.Hupp, Die Wappen und Siegel der deutschen Städte, Flecken und Dörfer, Frankfurt 1898). Trudno  odwoływać się do pieczęci z okresu zaboru pruskiego (1772-1920), tym bardziej, że po dekretach z 1834 i 1839 r., zakazujących używania na pieczęciach Orła Pruskiego, na pieczęciach wiejskich, stosowano przeważnie pieczęcie ograniczające się do samego napisu. W 1881 r. wszystkie zarządy dóbr dostały polecenie sprawienia sobie jednakowych pieczęci napisowych (z napisem, bez  godła). W przeszłości przy tworzeniu herbów gminnych (wiejskich)  sięgano po różne motywy: narzędzia rolnicze, motywy zaczerpnięte z przyrody ożywionej (rośliny  i zwierzęta domowe), elementy lokalnego krajobrazu geograficznego i przestrzennego (M.Gumowski, Herby i pieczęcie wsi wielkopolskich, Roczniki Historyczne, t.13:1937). Nie unikano również symboliki religijnej. (zob. B.Możejko, B.Śliwiński, Herby miast, gmin i powiatów województwa pomorskiego, t.1, Gdańsk 2000, passim).

Projektując herb dla Gminy Warlubie należało rozpatrzyć następujące przesłanki:

a) przynależność administracyjną terytorium Gminy w przeszłości i współcześnie oraz związaną z tym tradycję heraldyczną;

b) strukturę własnościową wsi gminnych w przeszłości;

c) wydarzenia historyczne pozostające w związku z terytorium Gminy.


3. Przynależność administracyjno-polityczna terytorium Gminy.

           Gmina Warlubie leży w północnej części obecnego województwa kujawsko-pomorskiego. Należą do niej miejscowości: Bąkowo, Bąkowski Młyn, Blizawy, Borowy Młyn, Buśnia, Bzowo, Komórsk Wielki, Krzewiny, Krusze, Kurzejewo, Lipinki, Mątasek, Nowa Huta, Płochocin, Płochocinek,  Przewodnik, Rulewo, Rybno, Stara Huta, Średnia Huta, Warlubie.

           Głównym źródłem utrzymania mieszkańców jest rolnictwo i drobna działalność gospodarcza. Powyżej 50% terytorium Gminy zajmują lasy. U zarania naszej państwowości terytorium współczesnej Gminy, jak region Świecia, należało do Pomorza Gdańskiego. Około 1116 r. książę Bolesław Krzywousty przyłączył je do państwa polskiego. Jednak w Świeciu, Lubiszewie i Gdańsku pozostali przez pewien czas miejscowi książęta. Obszar Gminy wszedł w skład księstwa świeckiego. Księstwo to zaniknęło z chwilą śmierci księcia Warcisława w 1230 r. W jego miejsce powstały trzy kasztelanie: świecka, raciąska i szczycieńska, podporządkowane książętom gdańskim.  Warlubie znalazło się w kasztelanii świeckiej. W 1277 r. z północnej części tejże kasztelanii utworzono kasztelanię nowską. Znalazło się w niej Warlubie z okolicami. Kasztelania ta istniała do 1290 r. (lub nawet nieco dłużej). Władysław Łokietek w jej miejsce utworzył okręg nowski, który przekazał Aleksemu z Lekinsteinu. Przejął go następnie z nadania króla czeskiego i polskiego Wacława przedstawiciel rodu Święców – Piotr (zob. K.Jasiński, Dzieje ziemi świeckiej i nowskiej od schyłku XII do 1309 r., w: Dzieje Świecia, t.1, s. 112-113). Latem 1309 r. kasztelanię świecką zajęli Krzyżacy. Na podbitym Pomorzu Zakon wprowadził nową administrację. Warlubie z okolicą znalazło się w wójtostwie nowskim, zaś Bzowo włączono do komturstwa grudziądzkiego (zob. M.Grzegorz, Osady Pomorza Gdańskiego w latach 1309-1454, Warszawa 1990, s. 136-139,145). Na mocy II pokoju toruńskiego Pomorze Gdańskie wróciło do Polski. Na miejsce komturii pojawiły się powiaty. Powiat świecki wszedł w skład województwa pomorskiego (M.Biskup, A.Tomczak, Mapy województwa pomorskiego w II poł. XVI w., Toruń 1955). W wyniku I rozbioru Polski województwo pomorskie (bez Gdańska) zajęły Prusy. Władze pruskie wprowadziły nową administrację na zajętych terenach, przejściowo zlikwidowano powiat świecki (jego terytorium podzielono pomiędzy powiaty: chojnicki i chełmiński). Powiat świecki reaktywowano  ponownie 24 V 1818 r. Wrócił on do Polski w styczniu 1920 r. (Z.Biegański, O granice i prestiż. Z dziejów reform podziału administracyjn-terytorialnego na obszarze województwa pomorskiego i w rejonie bydgoskim w latach 1920-39, w: Bydgoszcz jako ośrodek administracyjny na przestrzeni wieków, red. Z.Biegański, W.Jastrzębski, Prace Komisji Historycznej BTN, t.16, Bydgoszcz 1998). Podczas II wojny światowej powiat świecki z Warlubiem włączono na mocy dekretu Hitlera z 8 X 1939 r. do rejencji bydgoskiej okręgu Rzeszy Gdańsk – Prusy Zachodnie. W lutym 1945 r. wojska radzieckie wyzwoliły powiat świecki spod okupacji niemieckiej. 5 II 1945 r. włączono go w skład reaktywowanego województwa pomorskiego, przemianowanego 28 III 1950 r. na województwo bydgoskie. Powiat zlikwidowano ustawą z dnia 28 V 1975 r., reaktywowano z dniem 1 I 1999 r.

 

4. Struktura własnościowa terytorium Gminy Warlubie.

           Warlubie i okolica były zasiedlone już w czasach prehistorycznych. Ślady osadnictwa znajdujemy na Wysoczyźnie Świeckiej już  u schyłku epoki lodowcowej (w paleolicie) – w okolicach Świekatowa. Relikty osadnictwa mezolitycznego (6000-4500 p.n.e.) odkryto na stanowiskach archeologicznych w Lipinkach, Lubaniach i Tyczynkach. Zachowało się też (Lubanie, Lipinki)  kilka znalezisk z okresu neolitu (4500-1800 p.n.e.).( zob. J.Woźny, Z pradziejów ziemi świeckiej (w stronę syntezy regionalnej), w: Świecie i ziemia świecka w 800-lecie istnienia, red. M.Grzegorz, Bydgoszcz 1999, s. 87-93). Bardziej znane są cmentarzyska kultury wschodniopomorskiej z wczesnego okresu żelaza (650-400 p.n.e.), wczesnego i środkowego okresu lateńskiego (400-125 p.n.e.).  Ślady ich znajdyjemy w Bąkowie, Bzowie, Komórsku Wielkim, Płochocinie, Rulewie i Warlubiu. W samym Warlubiu odkryto też grób skrzynkowy zawierający 24 popielice i kilkanaście kubków i mis (G.Wilke, Region Świecia w pradziejach i wczesnym średniowieczu (do połowy XII w.), w: Dzieje Świecia, t.1, s. 84-85).  Jak wiadomo, w okresie późnolateńskim (100 p.n.e. – IV w. n.e.) nastąpiło przejściowe wyludnienie ziemi świeckiej na skutek przesunięcia się ludności w kierunku południowym. Mimo to w rejonie Warlubia pozostały  niewielkie skupiska osaddnicze, o czym świadczą cmentarzyska z tego okresu w Bzowie, Dolnej Grupie, Osieku i Warlubiu. Ponownie większe skupiska ludności można dostrzec w VIII w. (Gruczno, Bzowo). W IX w. w Bzowie wzniesiono osiedle obronne otoczone fosą i trzymetrowej wysokości wałem. Gród ten funkcjonował jeszcze w X w. Podobnie jak gród w Grucznie, został zniszczony w trakcie najazdów Bolesława Krzywoustego w latach 1113-1116, które doprowadziły do przyłączenia Pomorza Nadwiślańskiego do Polski. (G.Wilke, Region Świecia..., s. 96-99, 107).

          O stosunkach własnościowych więcej danych przynoszą dopiero źródła pisane poczynając od XIII w. Szkoda, że Gmina nie doczekała się własnej monografii, co utrudnia śledzenie losów poszczególnych wsi.  Odpowiednie informacje znaleźć można w różnych opracowaniach (np.:R.Wagner, Ein Pommersches Herzogtum und eine deutsche Ordens Komtturei. Culturgeschichte des Schwetzer Kreise, Bd. 1, Posen 1872; H.Maercker, Eine  polnische Starostei und ein Preussischer Landrathskreis. Geschichte des Schwetzer Kreises 1466-1873, Zeitschrift des Westpreussischen Geschichtsverein, Bd. 17-19, Danzig 1886; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowianskich, t.1-15 red. F.Sulimirski i inni, Warszawa 1880-1902; J.Krzepela, Rody ziem pruskich, Kraków 1927; M.Biskup.Mapy wojewódsztwa pomorskiego, Toruń 1955; Dzieje Świecia nad Wisłą i jego regionu, t.1-2, red. K.Jasiński, Warszawa-Toruń 1979-1980; M.Grzegorz, Osady Pomorza Gdańskiego w latach 1309-1454, Warszawa 1990; K.Bruski, Lokalne elity rycerstwa na Pomorzu Gdańskim w okresie panowania zakonu krzyżackiego, Gdańsk 2002; M.Kanior, Z badań nad strukturą dochodów wielkiej własności. Dobra pomorskie biskupstwa włocławskiego w II połowie XVIII wieku, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990). Na osobne odnotowanie zasługuje Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 11. Województwo bydgoskie, z. 15. Powiat świecki, opr. T.Chrzanowski, T.Żurkowska, Warszawa 1970, który prezentuje syntetycznie istniejące na terenie Gminy kościoły.  Prac, w których znajdują się wzmianki o wsiach gminnych jest naturalnie więcej, ale sięganie po nie dla potrzeb niniejszego opracowania nie jest konieczne.

       Warlubie - jak wskazują zabytki archeologiczne osadnictwo we wsi istniało już w okresie prehistorycznym. Pierwsza wzmianka o Warlubiu pochodzi z 1277 r. Z treści dokumentu wynika, że wieś nadał biskupstwu włocławskiemu książę Świętopełk (a więc w latach 1220-68). Wieś należała do klucza komórskiego biskupów włocławskich. W 1773 r. we wsi było 10 domów, mieszkało w nich 169 mieszkańców. Przypuszcza się, że we wsi był krótko kościół, na jego utrzymanie przeznaczone było 8 łanów roli zw. Poświętne (Słownik geograficzny.., t.12, s. 959-60). Współcześnie wzniesiony kościół nosi wezwanie Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny.

         Zdaniem językoznawcy Jerzego Maciejewskiego nazwę Warlubie należy wyprowadzać od imienia pomorskiego “Warlub”, skrótu imienia “Warcilub” (J.Maciejewski, Nazwy miejscowe ziemi świeckiej i nowskiej, [w:] Dzieje Świecia nad Wisłą i jego regionu, red. K.Jasiński, t.1, Warszawa-Toruń 1979, s. 69). Analogicznie przyjmuje znany badacz Stanisław Rospond, według którego pierwszy człon tej nazwy – “Warci” jest odpowiednikiem ogólnopolskiego członu “Wroci”, z którym często łączono nazwy miejscowości. Na Pomorzy imię Warcisław było bardzo popularne. W przywileju księcia gdańskiego Mszczuja II z 1277 r. występujhe “Warlube” czyli Warlub- ia, to jest gród Warluba (Warciluba). Przez zniemczenie powstało Warlieb (Warlob) (Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław-Warszawa 1984, s. 413.).

       Bąkowo – nazwę tej wsi wyprowadza się od właściciela Bądka (J.Maciejjewski, Nazwy wsi..., s. 68). Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1350 r. i dotyczy jej lokacji na prawie niemieckim (M.Grzegorz, Osady..., s. 136). Tego roku wielki mistrz Henryk Dusemer nadał Bąkowo z Płochocinem Henrykowi von Frischenbach. Około 1385 r. wsie te wraz z Krzewinami wielki mistrz Konrad von Rothenstein przekazał Henrykowi i Jaśkowi (Jeschke) von Kischenbach z rzadkim przywilejem sukcesji w  linii żeńskiej w sytuacji wygasnięcia linii męskiej. W 1469 r. połowę wspomnianych wsi posiadała Barbara Schoffynen (Schoff) i sprzedała staroście nowskiemu Ninogniewowi Jasińskiemu h. Poronia, który w tymże roku nabył ponadto drugą część Bąkowa od Brygidy z Bąkowa. Wieś należała do Jasińskich jeszcze w 1561 r. (H.Maercker, Eine polnische Starostei.., s. 153-54).  W rejestrze poborowym z lat 1570-71 jako właściciele wsi wystapili J.Czapski i J.Płochowski. Wieś pozostawała w rękach Czapskich h. Leliwa jeszcze w XVIII w. W końcu tego stulecia jako posag Ludwiki Czapskiej przeszła w ręce Michała Skórzewskiego h. Drogosław. Ok. 1818 r. nabył wieś Andrzej Gotzendorf-Grabowski h. Zbiświcz, a w 1840 sprzedał ją Gustawowi Gerlichowi, po którym dziedziczył syn Karl Ernst (1885 r.) (H.Maercker, Eine polnische Starostei, s. 153-54).

         Już w 1350 r. we wsi był młyn. Dał początek osadzie Bąkowski Młyn, którą ok. 1481 r. przejął Ninogniew Jasiński. Rodzina ta krótko trzymała osadę,  lecz nastepni właściciele są mało znani (H.Maercker, op. cit., s. 154-55).

        Pierwsza wzmianka źródłowa o Blizawach pochodzi z 1357 r.. Wieś należała wówczas do Zakonu i była lokowana na prawie chełmińskim (M.Grzegorz. Osady..., s. 136) Nazwa osady pochodzi od pobliskiej rzeczki (J.Maciejewski, op.cit., s. 64). Po II pokoju toruńskim przeszła na uposażenie kościoła parafialnego w Nowem. W zaborze pruskim po sekularyzacji dóbr kościelnych stała się częścią domeny państwowej (H.Maercker, op.cit., s. 159-160).

       Borowy Młyn pojawia się w źródłach dopiero w 1492 r. jako własność królewska (M.Grzegorz, op. cit., s. 35). Była to osada niewielka, skupiona wokół młyna, stąd nazwa. W 1773 r. wraz z Borową Karczmą posiadała tylko 1 łan chełmiński z 3 domami i 19 mieszkańcami. W 1870 r. Borowy Młyn kupił właściciel Płochocina (H.Maercker, op. cit., s. 210-211).

       Buśnia, kolejna wieś gminna, lokowana na prawie chełmińskim w 1310 r. stanowiła własność rycerską (M.Grzegorz, op.cit., s. 136). W późniejszych źródłach jest jeszcze kilkakrotnie wzmiankowana. W 1478 r. miała kilku współwłaścicieli. W 1533 r. stanowiła własność Jana Kopickiego, pozostawała w rękach Kopickich nadal w latach 1570-71 (M.Biskup, A.Tomczak, op.cit., s. 98). W 1649 r. należała do starosty hamersztyńskiego Mirosława Konarskiego h. Kolczyk vel Ossorya, później była w rękach Dorpowskiego (1682), Pałubickiego, a w 1722 r. Pawłowskiego. Od 1789 r. znana jest także Mała Buśnia (Buszynek) (H.Maercker, op.cit., s. 172-73; J.Krzepela, op.cit., s. 11).

       Średniowieczną metrykę ma także Bzowo, pojawia się w źródłach już w 1295 r. jako wieś kościelna. Miała dwa działy, jeden należał do miejscowego kościoła parafialnego jeszcze w XVI w.  i później (M.Biskup, A.Tomczak, op.cit., s. 71), zaś drugi do komturstwa grudziądzkiego, a potem do zamku grudziądzkiego. Jej nazwę J.Maciejewski wyprowadza od imienia Sobiesław (tenże, op.cit, s. 68). Kościół w tej wsi pod wezwaniem św. Wawrzyńca, późnobarokowy, wzniesiony w 1768 r. na miejscu wcześniejszego (Katalog, t.11,z.15, s.1). W 1745 r. Bzowo folwark przejęła rodzina Gordonów, zaś wieś Bzowo Kościelne po I rozbiorze przeszło na własność pruskiego skarbu (H.Maercker, op.cit., s. 311-317).

       Najwcześniej spośród wszystkich wsi gminnych w źródłach pojawia sięWielki Komorsk. Należał do domeny książęcej. W 1246 r. książę Świętopełk przekazał tę wieś biskupowi kujawskiemu Michałowi jako wynagrodzenie za szkody wyrządzone biskupstwu w czasie zbrojnego napadu na Kujawy. W 1273 r. dał biskupstwu włocławskiemu Komorsk Mały książę Mszczuj II z takimi przywilejami, jakie miał Komorsk Wielki. Nazwę wsi wyprowadza się od komarów (J.Maciejewski, op.cit., s. 66). W 1295 r. biskup kujawski Wisław ufundował w Komorsku Wielkim kościół p.w. św. Bartłomieja. Spłonął on w 1648 r. (z wyjątkiem wieży). W tym samym roku przystąpiono do wznoszenia nowej świątyni, przy wydatnej pomocy biskupa włocławskiego Bonawentury Madalińskiego, Jakuba i Elżbiety z Garczyńskich Dorpowskich z Rulewa, kasztelana kowalskiego Stanisława Konarskiego z Grupy, chorążego malborskiego Aleksandra Czapskiego z Bąkowa i jego żony Jadwigi z Działyńskich i Jana i Marianny Płochocińskich z Płochocina. Obecny kościół wzniesiony został w latach 1782-92, barokowy, staraniem proboszcza Michała Pawłowskiego. W 1896 r. powiększono go o nawy boczne (Katalog, t.11, z. 15, s. 8). Według wizytacji z 1760 r. do klucza komorskiego, którym w imieniu biskupów włocławskich zarządzali włodarze (starostowie) należały wsie: Komorsk Wielki i Mały, Pastwisko, Warlubie, Pieniążkowo, Jeżewo, Piaski i Kurzejewo. Po I rozbiorze dobra te stały się domeną pruską (Słownik geograficzny..., t.4, s. 315-16; H.Maercker, op.cit., s. 227-28; M.Kanior, op.cit., s. 167 nn).

      Krzewiny stanowiły w 1350 r. własność rycerską (M.Grzegorz, op.cit., s. 137). J.Maciejewski nazwę tę zalicza do typu roślinnego (od krzewów; tenże, op.cit., s. 66). Wieś wymieniają kilkakrotnie źródła późniejsze (zob. wyżej, gdzie omawiam Bąkowo). W II poł. XVI w. należała do Jasieńskich (M.Biskup, A.Tomczak, op. cit., s. 98). Z późniejszych właścicieli należy wymienić Aleksandra Stanisławskiego (1670). W 1703 r. dzierżawił wieś Makowski (H.Maercker, op.cit., s. 306).

      Wieś Krusze pojawia się późno. Jej nazwę J.Macieiewski wywodzi od nazwy drzewa (tenże, op.cit., s. 66). Kol. i folwark Krusze znane są dopiero od 1777 r. Należały do parafii bzowskiej. W 1789 r. pozostawały w rękach rodziny Lodevels-Gordonów (H.Maercker, op.cit., s. 237; Słownik geograficzny, t.4, s. 744; J.Krzepela, op.cit. s. 46).

      Źródła późno wzmiankują także Kurzejewo. Nazwę wsi wyprowadza się od imienia Kurzej (J.Maciejewski, op.cit., s. 68). Wizytacja z 1760 r. zalicza  avuls Kurzejewo  do klucza komorskiego biskupów kujawskich (Słownik geograficzny..., t.4, s. 944).

       Analogicznie, późno w źródłach pojawiają się  Lipinki.  W literaturze czasami mylone z Lipienkami w gminie Jeżewo. Nazwa pochodzi od drzew lipowych (J.Maciejewski, op.cit., s. 66). W 1649 r. wieś płaciła meszne do kościoła w Osie, w latach 1682-1717 stanowiła tenutę królewską. W 1783 r. obejmowała 8 łanów zamieszkałych przez 24 mieszkańców. 100 lat później występuje jako duża wieś ze 121 domami zamieszkałymi przez 652 katolików i 125 ewangelików (Słownik geograficzny..., t.5, s. 264). Najwyraźniej rozwój wsi następował poprzez karczunek i zagospodarowywanie okolicznych lasów. W 1904 r. wzniesiono we wsi neogotycko kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych (Katalog, t. 11,z.15,s. 12).

       Nowożytne pochodzenie ma Mątasek. Nazwa pochodzi od rzeczki Mątawy (J.Maciejewski, op.cit., s. 64). Wzmiankowana jest po raz pierwszy w 1766 r. jako wieś parafialna kościoła w Nowem. Mątasek obejmował zaledwie 2 łany ziemi uprawnej, stało w nim 6 domów z 28 mieszkańcami (H.Maercker, op.cit., s. 267). W 1885 r. wieś liczyła sobie 8 domów z 60 mieszkańcami (Słownik geograficzny..., s. 218).

       Średniowieczną proweniencje ma za to Płochocin. W 1350 r. wieś wraz z Bąkowem wielki mistrz Henryk Dusemer dał Henrykowi von Frischenbach (M.Grzegorz, op.cit., s. 138). O dalszych losach wsi wspominano omawiając Bąkowo. W 1570 r. Płochocin należał do Stanisława Jasińskiego, w rękach tej rodziny pozostawał aż do 1801 r. 3 I tego roku Alojzy Jasiński sprzedał Płochocin Antoniemu Gotzendorfowi - Grabowskiemu. Po jego śmierci syn Leon zbył wieś Wojciechowi  Mieczkowskiemu, w 1830 r. kupił ją z kolei Ernest Fryderyk Conrad i w rękach jego potomków pozostawała do końca XIX w. (H.Maercker, op.cit., s. 279-282). Parafia wzmiankowana już w 1308 r. Obecny kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca, neogotycki, wzniesiono w 1891 r. na miejscu poprzedniego wybudowanego z pruskiego muru w 1700 r. kosztem podkomorzego malborskiego Aleksandra Czapskiego. (Katalog, t.11, z.15, s. 34).

       Płochocinek wyrósł niewątpliwie z Płochocina. Pojawia się w źródłach dopiero w latach 1686-87. Do wyodrębnienia Płochocinka musiało dojść wcześniej, gdyż wieś miała już wówczas 10 łanów, 18 domów ze 108 mieszkańcami (H.Maercker, op.cit., s. 282; Słownik geograficzny..., t.8, s. 284).

        Przewodnik, nazwa tej wsi pochodzi od karczmy (J.Macieiewski, op.cit., s. 67). Pojawia się w 1818 r. jako królewskie pustkowie z niewielką karczmą (H.Maercker, op.cit., s. 171). W 1868 r. osada liczyła już 39 mieszkańców (Słownik geograficzny.., t.9, s. 182).

        Rulewo było w XIII w. własnością rycerską. Nazwa pochodzi od imienia Rola (Rolisław) (J.Maciejewski, op.cit., s. 68). W 1295 r. biskup kujawski Wisław wyznaczył dziesięciny z Rulewa dla nowopowstałego kościoła parafialnego w Wielkim Komorsku. W 1310 r. komtur malborski Henryk Plocke przekazał wieś Henrykowi zwanemu de Pan, na prawie chełmińskim. W 1445 r. Jan Bischof sprzedał 1/3 Rulewa i Buśni. W 1478 r. ustąpili Dyteryk i Milwen i jego synowie Rulewo Fryderykowi Nebischitz i Gabrielowi von Hirszgau. Jeszcze w 1486 i 1489 r. Rulewo należało do Gabriela. W 1553 r. nabył prawo do części wsi od brata Jan Kopicki. W 1558 r. dział w Rulewie zamienił Rafał Kos z Franciszkiem Żelisławskim, część wsi pozostawała nadal w rękach Kopickich, a jakiś dział mieli też Konarscy, skoro w 1548 r. Feliks Konarski darował część Rulewa Stanisławowi Konarskiemu. Rejestr poborowy z 1570 r. jako właścicieli wsi podaje W.Kopickiego i M.Żelisławskiego (M.Biskup, A.Tomczak, op.cit., s. 98). Nie wiadomo dlaczego w rejestrze pominięto Konarskich (może mieli tam tylko folwark). W 1578 r. nadal wzmiankuje się własność Stanisława Konarskiego starosty hamersztyńskiego w Rulewie. W póżniejszych latach właściciele wsi zmieniali się.  W 1648 r. dział miał tu Jakub z Krowiczyna Dorpowski. W 1712 Adam i Stanisław Konarscy sprzedali swoje działy Kazimierzowi Kosobudowi Pawłowskiemu, którego spadkobiercy dziedziczyli je aż do 1828 r. Tegoż roku wieś kupił Rudolf Maercker (Słownik geograficzny..., t.10, s. 5-6; H.Maercker, op.cit., s. 288-90).

        Rybno pojawia się  w 1868 r. jako kolonia należąca do nadleśnictwa. Miała 2 łany z 24 mieszkańcami (Słownik geograficzny.., t.10, s. 66). Nazwa wsi od jeziora (J.Maciejewski, op.cit., s. 64).

        Stara Huta, Średnia Huta mają genezę nowożytną. Stara Huta po raz pierwszy pojawia się w 1773 r. W 1888 r. mieszkało w niej 174 mieszkańców (26 domów), zaś w Średniej Hucie 47 mieszkańców (5 domów). Analogicznie należy też datować powstanie Nowej Huty. Wsie te należały do parafii płochocińskiej (Słownik Geograficzny..., t.3, s. 30,t.11,s.219). Nazwa ‘Huta’ wskazuje, że mieszkańcy trudnili się wytwarzaniem smoły, szkła, może wytopem rudy darniowej (J.Maciejewski, op.cit., s. 67).

 

5. Przesłanki heraldyczne herbu Gminy Warlubie.

       Podstawą utrzymania mieszkańców Gminy jest rolnictwo, większość terytorium  obejmują lasy. Stąd możliwe jest odniesienie się w symbolice do tych współczesnych cech (np. w postaci znaku drzewa lub kłosów zbóż). Motywy te są jednak nazbyt często używane w heraldyce gminnej i w niewielkim stopniu wyróżniałyby Gminę Warlubie wśród innych gmin. Terytorium gminy należało w przeszłości do księstwa świeckiego, którego godłem był znak panującego władcy. Nie wiemy jednak, jakiej pieczęci używał Mściwoj jako książę świecki ( z czasów panowania tego władcy pochodzi pierwsza wzmianka o Warlubiu). Znane są natomiast jego pieczęcie jako księcia pomorskiego (M.Gumowski, Pieczęcie książąt pomorskich, Zapiski TNT, t.16: 1950, z. 4, s. 65-66). Przegląd stosunków własnościowych we wsiach gminnych w przeszłości pokazuje, iż trudno wskazać jakąś rodzinę szlachecką, której lokalne zasługi wyróżniały ją w sposób szczególny. Istotnym elementem lokalnej historii jest niewątpliwie dawność osadnictwa poświadczona badaniami archeologicznymi, w tym licznymi znaleziskami ceramiki - wazy. Odnoszenie się do tego elementu tradycji jest dopuszczalne i uzasadnione, również z punktu widzenia heraldycznego. Np. w herbie powiatu żnińskiego wykorzystano jako element godła palisadę z Biskupina.

       Przez kilka stuleci znaczna część terytorium Gminy należała do biskupów kujawskich. Władztwo to może sygnalizować krzywaśń pastorału biskupiego. Pastorał lub jego element (krzywaśń) stanowi częsty element godeł herbowych (np. w gminie Chełmża w pow. toruńskim). 

       Bez wątpienia również godne uwiecznienia był fakt, że w kościele parafialnym w Płochocinie znajduje się otaczany kultem obraz NMP Łaskawej pędzla Bartłomieja Strobla (zob. S.J.Pasierb, Nieznane dzieło Bartłomieja Strobla. Obraz NMP Łaskawej w Płochocinie i dzieje jego kultu, Collectanea Theologica, XXXVI, 1966, fasc.1-4). Na obrazie tym Matka Boża z Dzieciątkiem trzyma w prawym ręku liliowe berło.

       Godło herbu gminy złożone z wazy, pastorału oraz berła jest jak najbardziej zasadne, ujmujące równocześnie różnorodne elementy jej tradycji historycznej, a także dostatecznie wyróżniające społeczność lokalną na tle heraldyki innych gmin naszego województwa.


Opracował: Prof.dr.hab.J.Pakulski

Instytut Historii i Archiwistyki UMK w Toruniu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uwarunkowania rozwoju turystyki


Gmina Warlubie posiada dobre warunki do rozwoju funkcji turystycznej, gdyż leży w obszarze o bardzo dużych walorach i atrakcyjności środowiska przyrodniczo-krajobrazo­wego oraz znacznych zasobach środowiska kulturowego (patrz mapa synteza uwarunkowań i mapa walory kulturowe). Gmina objęta jest wielkoprzestrzennymi formami ochrony przyrody, do których należą: Wdecki Park Krajobrazowy (w części zachodniej) i Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiegob (w części wschodniej), fragment Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodni Borów Tucholskich i zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Dolina Rzeki Sobińska Struga”, rezerwat “Kuźnica” i rezerwat “Osiny”. Gmina leży w granicach Leśnego Kompleksu Promocyjnego Bory Tucholskie i przewidziana jest do włączenia w granice projektowanego Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie. Ponadto zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego województwa kujawsko-pomorskiego, zachodnia część gmina znalazła się w obszarze proponowanym do sieci ekologicznej Natura 2000.


Na jej szczególne zasoby środowiska przyrodniczo-kulturowego gminy składają się:

  • zbiorowiska leśne – lesistość gminy kształtuje się na poziomie 57,3 %. Lasy mają w gminie duże znaczenie rekreacyjne, będąc łatwym celem penetracji turystycznej, a dodatkowo ich atrakcyjność podnosi fakt, że towarzyszą wszystkim jeziorom gminy;

  • sieć jezior - z których 1 jest o powierzchni powyżej 20 ha i zaliczone jest do jezior o dużej atrakcyjności dla rekreacji w skali województwa – Radodzierz. Niestety z uwagi na uwarunkowania naturalne dostępność linii brzegowej tego jeziora na terenie gminy jest bardzo ograniczona. Największą atrakcyjnością dla celów rekreacyjno-wypoczynkowych cieszy się j. Rybno. Tu zlokalizowana jest jedyna urządzona w granicach gminy plaża z  miejscem do kąpieli. Spośród jezior w gminie udostępnione do wędkowania są jeziora Rybno, Płochocińskie i Radodzierz.

  • cieki wodne, wśród których na szczególną uwagę zasługują malownicze rzeki Sobińska Struga, której dolina rozciąga się wzdłuż zachodniej granicy gminy i rzeka Mątawa przepływająca przez centralną i wschodnią część gminy;

  • rzeźba polodowcowa, na którą składają się: równina sandrowa z  występującymi na niej wydmami, ostańce morenowe, rynny jeziorne i  doliny cieków (oprócz wymienionych wyżej rozległe dno doliny Dolnej Wisły);

  • szczególne zbiorowiska roślinne w postaci roślinności torfowiskowej związanej z rezerwatem „Osiny” i boru bagiennego związanego z  rezerwatem „Kuźnica”

  • użytki ekologiczne;

  • liczne obiekty posiadające wartości historyczno-kulturowe, spośród których na szczególną uwagę zasługują:

  • zespół dworsko-parkowy w Płochocinie z przełomu XIX XX wieku,

  • zespoły palacowo-parkowe we wsi Bąkowo i Rulewo,

  • liczne zespoły wiejskie z XIX i XX wieku między innymi we wsiach: Warlubie, Lipinki, Płochocin, Płochocinek, Wielki Komorsk, Bzowo, Krusze i Buśnia,

  • zespół kościoła parafialnego z XVIII wieku we wsi Komorsk.,

inne obiekty określone na mapie walory kulturowe.


Oprócz walorów przyrodniczo-kulturowych gmina dysponuje pewną bazą infrastruktury turystycznej. Niestety w  skali województwa jest ona nieznaczna pomimo, iż częściowo gmina leży w granicach największego i najatrakcyjniejszego rejonu turystycznego naszego województwa, tj. rejonu Borów Tucholskich, a częściowo w kształtującym się rejonie turystycznym Doliny Dolnej Wisły. Stąd gmina w skali województwa ze względu na stopień wykształcenia funkcji turystycznej i rozmieszczenia bazy noclegowej zalicza się do gmin o słabo wykształconej funkcji turystycznej. Żadna z miejscowości w gminie nie została zaliczona do generujących ruch turystyczny w skali województwa. W skali gminy do miejscowosci generujących ruch turystyczny zaliczają się dwie wsie: Rybno i Lipinki. Z tymi miejscowościami związana jest w znacznym stopniu infrastruktura turystyczna gminy, na którą składają się (patrz mapa zagospodarowanie turystyczne zał. nr 3):

  1. ogólnodostępna baza noclegowa – gmina dysponuje jedynie jednym obiektem z  całoroczną bazą noclegową - motel w Warlubiu o 22 miejscach noclegowych. Poza tym funkcjonują dwa gospodarstwa agroturystyczne w sołectwie Lipinki i jedno pole namiotowe zlokalizowane nad jez. Rybno. Innej ogólnodostępnej bazy noclegowej na terenie gminy nie ma. W rozwoju agroturystyki istnieje szansa na możliwość pozyskania dodatkowego źródła dochodu przez ludność rolniczą. Ta forma stanowić może ważny element aktywizacji gospodarczej obszarów wiejskich;

  2. zabudowa letniskowa – jedną z form wypoczynku na terenie gminy jest zabudowa letniskowa, która wykształcona jest w formie indywidualnych domków letniskowych, z których nieznaczna część powstała w wyniku przekształceń siedlisk rolnych. Jej lokalizacja wiąże się głównie z najbardziej atrakcyjnym jeziorem tj. Rybno. W chwili obecnej liczbę działek letniskowych szacuje się na 45 (wg danych uzyskanych z Urzędu Gminy). Przyjmując, że w jednym domku mogą przebywać średnio 4 osoby, można określić ilość miejsc noclegowych związanych z tą formą wypoczynku na 180 miejsc. I choć nie stanowi ona bazy ogólnodostępnej, to jest istotnym elementem infrastruktury turystycznej gminy. Z uwagi na fakt, że ta forma wypoczynku cieszy się dużym zainteresowaniem, wskazane wyznaczenie nowych terenów możliwych do zagospodarowania na cele rekreacji indywidualnej i zbiorowej, zlokalizowanych w  zachodniej części gminy.

  3. szlaki turystyczne – przez gminę biegną szlaki o znaczeniu ponadregionalnym i regionalnym związane z turystyką krajoznawczą pieszą i motorową. Dwa wyznaczone szlaki piesze to:

  • czerwony szlak „Stu z nieba”,

  • niebieski szlak „Partyzantów AK”.


Szlaki motorowe to „Droga tysiąca jezior-północna”, „Droga Nadwiślańska” i „Cystersów”. Wyznaczone szlaki turystyczne z uwagi na ich charakter, stanowią element przyciągający turystów do gminy i mogą stanowić również element wspólnego działania gmin w celu pozyskiwania turystów. Ponadto na terenie gminy funkcjonują szlaki lokalne pieszy (w postaci ścieżki dydaktyczno-przyrodniczej) i rowerowe, które związane są z najatrakcyjniejszymi terenami przyrodniczymi gminy;

  1. kąpieliska i plaże – w gminie funkcjonuje tylko jedna plaża z miejscem do kąpieli nad jez. Rybno.

Ważnym uwarunkowaniem rozwoju turystyki w gminie jest jej dostępność komunikacyjna. Gmina charakteryzuje się dobrą dostępnością komunikacyjną. Przez gminę przebiegają zarówno drogi krajowe jak i wojewódzkie oraz powiatowe i gminne, w ciągu których leżą tereny i miejscowości posiadające walory przyrodniczo-kulturowe, stanowiąc ważny element generujący ruch turystyczny. Przez teren gminy przebiegać będzie projektowana autostrada. Dobra jest też dostępność w pasażerskiej komunikacji kolejowej, gdyż przez gminę przebiega linia kolejowa znaczenia państwowego relacji Chorzów – Tczew (patrz mapa zagospodarowanie turystyczne).


Reasumując, gmina w skali województwa zaliczona została do gmin o słabo wykształconej funkcji turystycznej. Przystosowana jest niestety do obsługi ruchu turystycznego pobytowego o charakterze letnim, co praktycznie uniemożliwia powstanie kategorii zawodowej ludności utrzymującej się wyłącznie z obsługi ruchu turystycznego. Baza noclegowa gminy jest niestety niewielka. Jeden motel reprezentujący bazę całoroczną i pole namiotowe oraz dwa gospodarstwa agroturystyczne to bardzo niewiele jak na walory przyrodniczo-kulturowe gminy. Z uwagi na fakt, że obsługa ruchu turystycznego jest ważną dziedziną gospodarki i może dla gminy stanowić istotne źródło dochodu, należy dążyć do rozwoju nowej bazy zarówno całorocznej jak i nastawionej na turystów pobytowych w okresie letnim, dążąc do rozwoju różnych form turystyki kwalifikowanej. Rozwijać należy bazę agroturystyczną, poprzez adaptację i modernizację istniejących siedlisk. W celu przyciągnięcia turystów związanych z turystyką krajoznawczą należy urządzić i zagospodarować trasy rowerowe i piesze szlaki turystyczne przez prawidłowe ich oznakowanie, przygotowanie przystanków i zapewnienie obsługi tego ruchu w zakresie bazy noclegowej i gastronomii, zwłaszcza, że zainteresowanie ruchem rowerowym w systemie turystyczno-rekreacyjnym rośnie z roku na rok. Dążyć należy do wzmocnienia wsi Lipinki jako ośrodka generującego ruch turystyczny w gminie. Mając jednak na uwadze rozwój ruchu i zagospodarowania turystycznego w gminie nie można zapominać o potrzebie równocześnie ochrony środowiska, a w tej materii na pierwszy plan wysuwa się konieczność jak najszybszego wyposażenia w infrastrukturę techniczną (przede wszystkim w zakresie gospodarki wodno-ściekowej) rejonów przewidzianych do rozwoju funkcji turystycznej.

 

 

 

KONTAKT

 

Nazwa:Urząd Gminy Warlubie


Województwo: kujawsko-pomorskie


Powiat: świecki


Gmina: Warlubie


Adres: ul. Dworcowa 15


Miejscowość: Warlubie


Kod pocztowy: 86-160

 

tel. 52 33 26 040
 tel.  52 38 00 511
 fax. 52 33 26 054


 gmina@warlubie.pl


 http://bip.warlubie.pl


Wójt Gminy: Krzysztof Michalak


Przewodniczący Rady Gminy: Wanda Wolan


Czas pracy Urzędu:

Poniedziałek 07:30 - 15:30 
Wtorek 07:30 - 15:30 
Środa 07:30 - 15:30 
Czwartek 07:30 - 15:30 
Piątek 07:30 - 15:30

 

 


<p


Kod banera:

Inne z branży

[ zamknij ]

Opinie

i komentarze

Maciej Mazur: Ostatnio mieliśmy wyświetlany na Euro-Renomie taki dodatkowy baner reklamowy. Dzięki dużej ilości odsłon staliśmy się bardziej rozpoznawalni. Polecam!
Tadeusz P.: Euro Renoma jest dla ludzi inteligentnych, mądrych i sprytnych. Można się promować i zdobywać (sprawdzonych i rzetelnych!) partnerów i inwestorów. Jesteśmy bardzo zadowoleni. Za symboliczną opłatę, otrzymujemy tak wiele korzyści.
Stefan Królikiewicz: Doskonała rzecz. U nas sprawdza się od lat. Dzięki EuroRenomie i temu programowi, moja firma nawiązała sporo nowych kontaktów, tak w kraju jak i za granicą. Dzięki pomocy z Euro-Renomy, dzisiaj wchodzimy na nowe, egzotyczne rynki. Dziękujemy.
Andrzej Bednarz: Euro Renoma to wspaniała inicjatywa, pozwalająca wypromować się solidnym i godnym zaufania przedsiębiorcom. Jesteśmy w rejestrze od niedawna, korzystamy z materiałów Akademii Euro Renomy i dzięki temu się rozwijamy. Wspaniała sprawa!
Plamka: Miło wspominam Akademię Polonijną, szkoła naprawdę fajna.

Dodaj

Twoją opinię

Zamknij

Ten serwis internetowy wykorzystuje pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. do celów reklamowych i statystycznych. Mogą stosować je też współpracujące z nami firmy - m.in. reklamodawcy.

W przeglądarce internetowej, w której otwierasz nasz serwis możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies.

Korzystając z tego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich używanie i zapisywanie w pamięci urządzenia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.